Atakent Mahallesi 243. Sokak No:6 Tema İstanbul Blok 9 F Daire 23 İSTANBUL
Makaleler

Fon mağdurları spk aleyhine tazminat davası açabilir mi? Alış zararı ve tasfiye zararı için yol haritası

Fon Mağdurları SPK Aleyhine Tazminat Davası Açabilir mi? Alış Zararı ve Tasfiye…

Fon mağdurları spk aleyhine tazminat davası açabilir mi? Alış zararı ve tasfiye zararı için yol haritası

Hem alış zararı hem tasfiye zararı için Sermaye Piyasası Kurulu aleyhine idare mahkemesinde tam yargı davası hukuken açılabilir; Hazine ve Maliye Bakanlığına husumet yöneltilemez. En acil iş ise dava değil, süredir: 17 Eylül 2026 tarihli 2026/60 ve 2026/6

Fon Mağdurları SPK Aleyhine Tazminat Davası Açabilir mi? Alış Zararı ve Tasfiye Zararı İçin Yol Haritası

Av. Nusret Çetin | Çetin Hukuk Bürosu | 8 Kasım 2026

Hem alış zararı hem tasfiye zararı için Sermaye Piyasası Kurulu aleyhine idare mahkemesinde tam yargı davası hukuken açılabilir; Hazine ve Maliye Bakanlığına husumet yöneltilemez. En acil iş ise dava değil, süredir: 17 Eylül 2026 tarihli 2026/60 ve 2026/61 sayılı bültenlere karşı iptal davası süresi, ilan tarihi esas alınırsa 16 Kasım 2026'da doluyor.


Olay ve hukuki çerçeve

Sermaye Piyasası Kurulu, 17 Eylül 2026 tarihli 57/1707 ve 57/1708 sayılı kararlarıyla (2026/60 ve 2026/61 sayılı bültenler) Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1 Capital, Pardus ve Bulls Portföy'ün TEFAS'ta işlem gören fonlarını alım satıma kapattı ve 131 fonun tasfiyesine karar verdi. Kurul 23 Eylül'de etkilenen tekil yatırımcı sayısını 455.758 olarak açıkladı.

Kurul kararlarının dayanağı 6362 sayılı Kanunun 96, 97 ve 128. maddeleridir. 96. madde, sermaye piyasası kurumlarının mevzuata aykırı faaliyetlerinin tespiti hâlinde Kurula faaliyetleri sınırlandırma, geçici durdurma, yetki iptali ve öngöreceği diğer her türlü tedbiri alma yetkisi verir. 7596 sayılı Kanunun 1. maddesi ise tasfiye kararlarını açıkça 6362 sayılı Kanunun 128. maddesine dayandırır. Bu ikili dayanak, ileride açılacak iptal davalarında tartışma konusu olabilecek bir noktadır.

Süreç bu kararla bitmedi; aksine ardışık kararlarla genişledi:

Tarih Karar / bülten İçerik
16.09.2026 Bülten 2026/59 KTLEV, GUNDG ve DSTKF paylarında suç duyurusu ve işlem yasağı
17.09.2026 57/1707 - 57/1708, Bülten 2026/60 - 2026/61 131 fonun tasfiyesi; Tera fonlarında İş Bankası, diğer altı şirkette Ziraat Bankası görevli
18.09.2026 KAP 1665136 Tasfiye usul ve esaslarının yayımı
20.09.2026 59/1710 Tasfiye süresinin 3 aydan 6 aya çıkarılması
30.09.2026 64/1770 ve 64/1775 A1, Bulls, Pardus için olağan tasfiye; Tera, Pusula, Atlas, Hedef için 1 milyon TL'ye kadar ara ödeme
15.10.2026 70/1821 Hedef fonlarının olağan tasfiyeye alınması
21.10.2026 Bülten 2026/72 Bulls, Pusula ve Alnus Yatırım'ın faaliyetlerinin durdurulması
26.10.2026 Bülten 2026/75 Tera ve Pusula Portföy'ün faaliyetlerinin durdurulması, liste dışı fonların da tasfiyesi
27.10.2026 7596 sayılı Kanun (RG 33413), 76/1903, Bültenler 2026/76 - 2026/77 Ara ödeme rejimi; Tera Yatırım'ın faaliyet izinlerinin iptali ve YTM tazmin süreci

Fon Koordinasyon Kurulunun 3 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre olağan ve olağanüstü tasfiye kapsamında 100 fonda 247.839 yatırımcıya toplam 97,3 milyar lira ödenmiştir. Tasfiye süresi, 18 Eylül tarihli KAP duyurusundan hesaplanırsa ve uzatılmazsa 19 Mart 2027'de dolar.

Bu tablo iki şeyi gösterir. Birincisi, mağduriyet tek bir karardan değil, aylara yayılan bir süreçten doğmuştur; dolayısıyla dava stratejisi tek bir işleme değil, bir eylemsizlik zincirine dayandırılmalıdır. İkincisi, ödemeler fiilen yapılmaktadır; bu da idari yargıda talep edilebilecek zararın, ödenenler düşüldükten sonra kalan bakiye olduğu anlamına gelir.


İki zarar kalemi birbirinden ayrılmalıdır

Fon krizinde tek bir zarar yok; hukuken farklı iki kalem var. Aynı dilekçede ikisi birden istenebilir, ancak her biri ayrı miktarlandırılmalı ve her biri için ayrı nedensellik kurulmalıdır.

  Alış zararı Tasfiye zararı
Kim uğradı Manipüle edildiği iddia edilen payı (KTLEV, GUNDG, DSTKF, TEHOL, PEKGY, ANELE ve benzeri) ya da fon katılma payını yapay fiyat döneminde satın alan yatırımcı 17 Eylül kararıyla tasfiyeye giren fonların katılma payı sahibi
İddia "Zaten girmemem gereken bir piyasaya, idarenin ihmali sayesinde sokuldum" "Param fonun içindeydi, erimesine izin verildi"
Zarar nasıl hesaplanır Alış bedeli ile payın manipülasyondan arındırılmış gerçek değeri arasındaki fark Tasfiye kararından bir önceki gün sonu birim pay değeri ile fiilen ödenen tasfiye bakiyesi arasındaki fark
Hazır ölçü var mı Yok; bilirkişi incelemesi zorunlu Var; 7596 m.4/1'deki TÜFE - Yİ-ÜFE ortalamasıyla kıstelyevm güncellenen net yatırım tutarı
Nedensellik Uzun ve kırılgan: idare zamanında müdahale etseydi payın o fiyattan alınmayacağının ortaya konması gerekir Daha kısa: fonun o noktaya gelmesinin önlenebileceği gösterilmelidir
İdari yargıda zorluk Yüksek Orta

Bir üçüncü kalem daha var ve karıştırılmamalıdır: aracı kurumdaki varlık alacağı. Tera Yatırım'ın faaliyet izinleri 27 Ekim 2026'da iptal edildi ve Yatırımcı Tazmin Merkezi süreci başladı. Burada söz konusu olan, müşterinin aracı kurumda kalan nakit ve sermaye piyasası aracı alacağıdır; bu alacak idari yargıda değil, YTM başvurusu ve tedrici tasfiye prosedürüyle takip edilir. Fiyat hareketlerinden doğan zararlar 6362 m.84 uyarınca YTM kapsamı dışındadır.


Kime karşı, hangi yargı kolunda

İdari yargıda davalı yalnızca Sermaye Piyasası Kuruludur.

Hazine ve Maliye Bakanlığına husumet yöneltilemez. SPK, 6362 sayılı Kanunun 117. maddesi uyarınca kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip bir kurumdur; görev ve yetkilerini kendi sorumluluğu altında bağımsız olarak yerine getirir, kararları yerindelik denetimine tabi tutulamaz ve hiçbir makam Kurulun kararlarını etkilemek amacıyla emir ve talimat veremez. Kurulun kendi bütçesi vardır; 130. maddedeki Hazine yardımı yalnızca gelir gider açığını kapatmaya yöneliktir ve Hazineyi Kurulun eylemlerinden sorumlu kılmaz. Kaldı ki krizde Bakanlığın SPK'ya yazılı talimat gönderdiğini açıklaması, Hazine aleyhine kurulacak iddiayı fiilen de zayıflatır.

Kurul başkan, üye ve personeline karşı kişisel dava açılamaz. 6362 m.133/4 uyarınca bu kişiler aleyhine görevleriyle ilgili karar, eylem ve işlemler sebebiyle açılmış veya açılacak her türlü tazminat ve alacak davası Kurul aleyhine açılmış sayılır ve husumet Kurula yöneltilir. Kurul ödeme yaparsa ilgilisine rücu eder; rücu için kusurun mahkeme kararıyla kesinleşmesi aranır. Aynı maddenin ikinci fıkrası, bu kişiler hakkında ceza soruşturması izni verilebilmesini de kendilerine çıkar sağlamak veya Kurula zarar vermek kastıyla hareket ettiklerine dair açık ve yeterli emare bulunması şartına bağlar.

Muhatap Husumet Yargı kolu ve dayanak
Sermaye Piyasası Kurulu Evet, asıl davalı İdare mahkemesi; 6362 m.134, İYUK m.2/1-b
Hazine ve Maliye Bakanlığı Hayır —
Kurul başkan, üye ve personeli Hayır, dava Kurula yöneltilmiş sayılır İdare mahkemesi; 6362 m.133/4
Kurucu ve yönetici portföy yönetim şirketi Evet, ayrı davada Asliye ticaret; 6362 m.52/3-4, TBK m.502 vd.
Portföy saklayıcısı banka Evet, ayrı davada Asliye ticaret; 6362 m.56/1-2, m.56/3 son cümle
Fonu satan banka veya aracı kurum Evet, ayrı davada Asliye ticaret ya da tüketici mahkemesi
Yöneticiler ve değer aktarılan üçüncü kişiler Evet Asliye ticaret, haksız fiil; 7596 m.5/2
Borsa İstanbul A.Ş. Evet, ancak anonim şirket Asliye ticaret
TMSF'nin 6183 kapsamındaki takipleri Takip edilenler yönünden İstanbul idare mahkemeleri; 7596 m.5/4
Yatırımcı Tazmin Merkezi Aracı kurum alacağı için YTM başvurusu, alacaklılar cetveline itiraz; 6362 m.83-86

Burada altı çizilmesi gereken nokta, 6362 m.56/3'ün son cümlesidir: portföy saklayıcısı ile portföy yönetim şirketinin birbirinden zarar talep etme yükümlülüğü düzenlenirken "pay veya katılma payı sahiplerinin dava açma hakkı saklıdır" denilmiştir. Yani yatırımcının saklayıcı bankaya doğrudan dava açma hakkı kanunla tanınmıştır.


Hukuki dayanak: hizmet kusuru

Davanın anayasal dayanağı, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğunu söyleyen Anayasa m.125'tir. Usul dayanağı 2577 sayılı Kanunun 2/1-b maddesindeki tam yargı davasıdır: idari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar bu davayı açar. SPK kararlarına karşı açılacak idari davaların idare mahkemelerinde görüleceği ve bu başvuruların acele işlerden sayılacağı ise 6362 m.134'te düzenlenmiştir.

Sorumluluk türü hizmet kusurudur. Danıştay'ın yerleşik tanımıyla hizmet kusuru, idarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluktur ve hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi ya da hiç işlememesi hâllerinde gerçekleşir. Kanunla kendisine denetim görevi verilen idarenin bu görevi gereği gibi ve zamanında yerine getirmemesi, bu tanımın tam içine düşer.

Dilekçede dört unsurun ayrı ayrı kurulması gerekir:

  1. Hukuka aykırı davranış. SPK'nın 6362 m.128'deki gözetim ve denetim görevleri ile m.96'daki tedbir yetkisini zamanında kullanmaması. Burada iddia "şu tedbir yerine bu alınmalıydı" değildir; İYUK m.2/2 uyarınca idari yargı yerindelik denetimi yapamaz. İddia, "hiç ya da zamanında harekete geçilmedi" olmalıdır.
  2. Zarar. Gerçekleşmiş, kesin ve belirli olmalıdır. Danıştay 13. Daire, henüz doğmamış ve doğması muhtemel zararlar ile doğmuş olması kuvvetle muhtemel olmakla birlikte belli bir miktar olarak ispatlanamayan zararların idarece tazminine karar verilemeyeceğini istikrarlı biçimde uygular (E. 2016/413, K. 2022/3899; E. 2021/3714, K. 2021/4142).
  3. Nedensellik bağı. İdare görevini zamanında yapsaydı zararın doğmayacağının ortaya konması. Davaların büyük çoğunluğu burada kaybedilmektedir.
  4. Kusur paylaşımı. İdare hukukunda üçüncü kişiyle idare arasında müteselsil sorumluluk yoktur. Zarar hem idarenin hem üçüncü kişinin davranışından doğmuşsa sorumluluk paylaştırılır ve idareden yalnızca kendi payı istenebilir. Danıştay 13. Daire 2005 tarihli kararında bu ilkeyi açıkça uygulamıştır.

İçtihat ne diyor

SPK aleyhine tam yargı davası yeni bir fikir değil. Daha önce açıldı, bir kez kazanıldı, defalarca kaybedildi. Aradaki fark, davanın nasıl kurulması gerektiğini de gösteriyor.

Kazanılan dava

Danıştay 13. Daire, E. 2005/2625, K. 2005/5753, T. 02.12.2005. Aracılık yetkisi 1990 yılında kaldırılmış bir bankanın, yetkisi olmadığı hâlde gazete ve televizyon reklamlarıyla hazine bonosu satması olayında Daire, BDDK ile SPK'yı birlikte kusurlu bulmuştur. SPK yönünden gerekçe şudur: Kanunla kendisine verilen, sermaye piyasasını ilgilendiren yayın ve reklamları izleme ve yanıltıcı olanları yasaklama görevini yerine getirmemesi hizmet kusuru teşkil etmekte olup, bu görevini yapmış olsaydı zararın oluşmasını engelleyeceği açıktır. Daire, davacının yatırdığı tutarın tamamına, BDDK ve SPK'dan yarı yarıya alınmak üzere hükmetmiştir. Kararda ayrıca, görevin iç yönetmelikte hangi birime verildiğinin belirsiz olmasının ya da o birimin hiç kurulmamış olmasın