FİRAR VE CEZASI NEDİR?
Madde 66 - (Değişik: 14.6.1989 - 3574/2 m.)
1) Aşağıda yazılı askeri şahıslar bir yıldan üç yıla kadar hapsolunur.
a) Kıtasından veya görevi icabı bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşanlar ,
b) Kıtasından veya görevini yapmakta olduğu yerden izin, istirahat veya hava değişimi alarak ayrılanlardan, dönmeye mecbur bulundukları günden itibaren altı gün içerisinde özürsüz olarak gelmeyenler,
2) Aşağıda yazılı hallerde hapis cezası iki yıldan aşağı olamaz.
a) Suçlu, silah, mühimmat ve bunların teçhizat veya nakil vasıtalarından ve hayvanlardan birini veya ordu hizmetine tahsis edilen herhangi bir şeyi beraberinde götürmüş ise;
b) Suçlu hizmet yaparken kaçmış ise;
c) Suçlu mükerrir ise;
3) Seferberlikte bu madde yazılı mehiller yarıya indirilir.
AÇIKLAMALAR
Madde '' Firar ve cezası'' başlığını taşımakta ve askeri hizmetin devamlılığı korunmakla birlikte, nitelikleri ve unsurları itibarıyla birbirinden iki ayrı suçu, '' firar'' ve ''izin tecavüzü'' suçlarını düzenlemektedir.
Ortak Unsurlar: AsCK m. 66' da cezalandırılan firar ve izin tecavüzü suçları, sırf askeri suçlardandır.
Suçta Korunan Hukuki Yarar Nedir?
Her iki suç yönünden de askeri hizmetin sürekliliği ve askeri disiplinin korunması amaçlanmıştır.
Suçun Faili
Madde de yazılı suçlar özgü suç, sırf askeri suç niteliğindedir. Bu nedenle sadece muvazzaf asker kişiler bu suçun faili olabilir. Bunun sonucu olarak failin suç tarihlerinde askerliğe elverişli olmaması veya asker kişi sıfatının sona ermiş olması halinde, firar veya izin tecavüzü suçları oluşmaz. TSK ve MSB kadrolarında görevli devlet memurlarının asker kişilik sıfatları, 211 sayılı TSK İç Hizmet Kanununun 115. maddesinde belirtilen yükümlülükleri ile sınırlı olduğundan bunlar, söz konusu suçları işleyemezler.
Suçun Manevi Unsuru
Her iki suç da kasıtlı suçlardandır. Firar suçunda, failin kıtasından izinsiz olarak ayrıldığını bilmesi ve istemesi yeterlidir. Bu suç açısından izinsiz ayrılmanın iradi olması yeterli olup saikin önemi yoktur. İzin tecavüzü bakımından ise, kişinin izninin bittiğini ve buna rağmen dönmediğini bilmesi ve istemesi gereklidir. Ancak asker kişinin birliğine veya görev yerine dönmesine engel oluşturabilecek nitelikte mazeretinin bulunmaması, suçun maddi ve manevi unsurunun gerçekleşmesi bakımından önemlidir.
Suçun Özel Görünüş Biçimleri Nelerdir?
Her iki suç da şekli suçtur. Bu nedenle firar veya izin tecavüzü suçlarına teşebbüs mümkün değildir.Diğer taraftan öğreti de firar ve izin tecavüzü suçlarının kesintisiz suç olduğu hususunda görüş birliği vardır.
Etkin Pişmanlık
Kanunda, failin, altı hafta içinde kendi iradesiyle suça son vermesi, her iki suç yönünden de etkin pişmanlık sayılmıştır.(bkz. m.73 Açıklaması)
Firar ve Cezası Suçunun Yaptırımı Nedir?
Maddenin 1. fıkrası kapsamında işlenen firar ve izin tecavüzü (hava değişimi tecavüzü dahil) için öngörülen ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir. İkinci fıkrada yazılı filler için öngörülen '' iki yıldan az olmamak üzere hapis '' cezası, '' iki yıldan beş yıla kadar hapis'' şeklinde okunmalıdır.
Hapis cezasının bireyselleştirilmesi:Askeri suçlardan dolayı verilen hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi, ertelenmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi, 14.7.2016 tarihli Resmi Gazetede 'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6722 sayılı Kanunla, AsCK'da ve 353 sayılı Kanunda yeni düzenlemeler yapılmak suretiyle, yeni ve farklı koşullara bağlanmıştır. Bu koşullar, AsCK'nun 47'inci ve Ek 8'inci maddeleri ile 353 sayılı Kanunun Ek 4. maddesi gösterilmiş, olup TCK'nın 50'nci ve CMK'nın 231/5-14 . maddelerinde yer alan koşullara göre sanık aleyhinedir. Bu nedenle, 14 temmuz 2016 tarihinden sonra işlenen firar ve izin tecavüzü suçlardan dolayı verilen hapis cezasının ertelenmesi, seçenek yaptırımlara çevrilmesi ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesinde, AsCK m. 47 ve Ek madde 8 ile 353 sayılı Kanunun Ek 4'üncü maddesi hükümleri, 14/7/2016 tarihinden sonra işlenen firar ve izin tecavüzü suçlarından uygulama yeri bulur.
Firar ve Cezası Suçunda Tekerrür
AsCK'nın tekerrürü düzenleyen 42'inci maddesi, 1.1.2009 tarihinden itibaren uygulanmaz hale geldiğinden, maddenin 2/c fıkrasında belirtilen mükerrirler hakkında, bu tarihten sonra işlenen suçlar nedeniyle söz konusu fıkrada belirtilen cezanın verilmesi mümkün değildir. Ancak 1 Ocak 2009 tarihinden sonra mükerrer firar suçunu işleyenler hakkında TCK'nın 58'inci maddesi hükmü uygulanır. AsCK'nın 42. maddesinin uygulanamaz hale gelmesi ile, bu hükmün uygulanmasına teşkil eden, AsCK'nın 65, 66/2-c, 67/2-c, 75, Ek m. 1 ve ek m.2 de yer alan tekerrür halinde cezanın artırılmasını gerektiren hükümleri de önemini yitirmiştir. Bu hükümlerin suçun tanımının yapıldığı ve yaptırımın gösterildiği madde de yer alması sebebiyle, özel hüküm niteliğinde olduğu bir an için kabul edilse bile, suçlunun mükerrir sayılıp sayılamayacağına 58. maddeye göre belirleneceğinden, tekerrürü bir artırım nedeni olarak düzenleyen söz konusu hükümlerin uygulanması ve cezanın bu hükümlere göre belirlenmesi olanağı yoktur.
Suçta Yetkili Mahkeme Hangisidir?
353 sayılı Kanun, askeri mahkemelerin yetkisini, asker kişinin görev bağlantısını esas alarak belirlemişti. Askeri mahkemelerin kaldırılması nedeniyle askeri suçlara ilişkin davalar adli yargı mahkemelerinde görülmektedir. Bu durumda yetkili mahkeme CMK'nın 12'nci ve devamı maddelerine göre belirlenecektir. CMK'nın 12/1'e göre, davaya bakma yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir. Kesintisiz suçlarda ise, kesintinin gerçekleştiği yer mahkemesi yetkilidir. Firar ve izin tecavüzü suçlarında suç, failin kendiliğinden teslim olduğu veya yakalandığı yer ve tarihte işlenmiş sayılır. Dolayısıyla yetkili mahkeme, bu yer mahkemesidir. Bu husus yargılamanın ekonomikliği açısından bir sorun gibi gözükse de, firar suçu, asker kişinin birliğinden veya görev yerinden ayrılması ile başlayıp yedi gün süreyle firarda kalmasıyla tamamlanacağından, failin bu süre sonunda, birliğinin bulunduğu yerden bir başka garnizonda yakalanması halinde de aynı sorunla karşılanması kaçınılmazdır. Kaldı ki askeri suçlar bakımından özel yetki düzenlemesi yapılabilir ve buna ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz.
Suçun Maddi Unsuru Nedir?
Her iki suç da askerlik hizmetinden kaçma niteliğinde olmakla birlikte, maddi unsurun gerçekleşmesi, her suç yönünden farklı olarak belirlenmiş olup söz konusu suçlara adını veren unsurdur. Bu bakımdan her iki suçu ayrı ayrı incelemekte yarar vardır.
Firar Nedir?
Kavram olarak firar, kıtadan veya görev yerinden izinsiz uzaklaşmayı ifade eder. Burada kişi birliğine katılmak suretiyle askerlik hizmetine başlamıştır. Dolayısıyla kıtasından veya görevinden ayrılması ancak , yetkili amirin izniyle mümkündür. Fakat fail, izin almaksızın kıtasından veya görevinden ayrılıp kışlayı terk etmekte ve böylece askerlik hizmetinden kaçmaktadır. Askerlik kanunu m.12' de de firar, '' askere girdikten sonra izin almaksızın savuşanlar'' şeklinde tanımlanmıştır. Askeri hizmetin devamlılığını ve aksamadan yürütülmesine olumsuz etkisi nedeniyle askerlik hizmetinden kaçma, süresi ne olursa olsun disiplin yaptırımına bağlanmış veya firarın işleniş biçimine, fail sayısına kaçmanın yurt dışına olup olmamasına göre çeşitli adlarla suç olarak düzenlenmiştir. AsCK m. 66/1-a da düzenlenen suç, firarın temel şeklini oluşturmaktadır. Bu madde hükmünü de dikkate alarak firar suçunu '' Kıtadan veya görevi icabı bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşmak'' şeklinde tanımlanabilir.
Suçun Maddi Unsuru Nedir?
Maddenin (a) bendinde yer alan '' altı günden fazla'' ibaresi, '' yedi tam gün'' olarak anlaşılmalıdır. Çünkü firar suçunun maddi unsurunu oluşturan ''gün'' 24 saattir. Dolayısıyla firar süresinin hesabında, 24 saatten daha az süreler dikkate alınmaz. Yani firar süresine eklenmez.
Suçun İşlenmeye Başladığı Tarih
AsCK' nın 66/1-a maddesindeki düzenleme ve Askeri Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, firar suçunun oluşması için, firar gün ve saatinden itibaren 7 tam günün geçmesi yani firarda kalınan sürenin 7 tam gün olması şarttır. Bu bakımdan firarda geçen sürenin tam olarak belirlenebilmesi için failin kışla sınırlarından veya görevi gereği bulunmak zorunda olduğu yerden ayrıldığı zamanın kesin olarak tespiti önemlidir. Dolayısıyla kişinin firar ettiği tarih ve saat soruşturma dosyasında yer alan belgelerden kesin olarak anlaşılmıyorsa, firar olgusunun tespitine ilişkin tutanak veya ö güne ilişkin yoklama fişlerinin incelenmesi suretiyle bu tereddüt ortadan kaldırılmalı ve buna ilişkin bilgi ve belgeler suç dosyasına eklenmelidir. Bütün araştırmalara rağmen, firar saati kesin olarak tespit edilmemişse, lehe olarak failin, o günün son saatinde yani saat 24.00'da kaçtığı kabul edilmelidir. Askeri Yargıtay'ın uygulamaları da bu yöndedir.
Suçun Tamamlandığı ve Bittiği Tarih
Firar suçu zorunlu kesintisiz (mütemadi) suçlardandır. İzin tecavüzü suçu da aynı şekilde, kesintisiz suçtur. Firar suçu, failin kıtasından veya görevi gereği bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz ayrıldığı tarihten itibaren yedi tam gün geçmekle tamamlanır. Bu süre izin tecavüzü yönünden altı tam gün olarak belirlenmiştir. Yani 66'ncı maddenin (b) bendine göre, birliğinden izinli, istirahatlı veya hava değişimi alarak ayrılan failin, kabul edilebilir bir mazereti olmadığı halde, birliğine katılması gereken tarihte itibaren altı tam gün geçmekle oluşur. Dolayısıyla her iki suçun tamamlanması ''süre'' yönünden farklıdır. Fakat her iki suçun sona erme biçimi benzerlik göstermektedir. Her ikisi de failin iradi olarak birliğine katılması veya resmi makamlara teslim olması ya da kendi iradesi dışında yakalanması suretiyle sona erer. Bu nedenle söz konusu suçların kesintisiz suç olma niteliği ve sona erme biçimleri aşağıda ayrıca açıklanmıştır.
Suçun İzin Tecavüzü Nedir?
Maddenin (1-b) fıkrasında izin tecavüzü suçu düzenlenmiştir. İstirahat ve hava değişimi suçlarının maddi unsurları da benzerlik gösterdiğinden ayrıca incelenmesine gerek görülmemiş, izin tecavüzü suçu içerisinde bu kavramlar açıklanmıştır.
Suçun Maddi Unsuru Nedir?
Bu suçun maddi unsuru, izin, istirahat veya hava değişimi gibi meşru bir nedene bağlı olarak kıtasından ayrılmasına izin verilmiş olan asker kişinin, bu süreler sona ermiş olmasına rağmen kıtasına katılmaması ve söz konusu süreleri ''altı tam gün '' geçirmesidir. Bu sürenin hesabında firar suçuna ilişkin ilkeler geçerlidir. Kişinin izne gönderildiği günün saati belli değilse, izin süresi o günün son saati olan 24:00'dan başlatılmalıdır. Aynı şekilde kişinin birliğine katılması gereken tarih belirtilmiş, fakat saati belirtilmemiş ise, gelemsi gereken günün son saati (24:00)'e kadar birliğine katılmasının gerektiği kabul edilmeli ve katılmaması halinde izin tecavüzü süresinin ertesi günün (00:01) saatinde başlatılması gerekir. Askeri Yargıtay kararları da bu doğrultu da istikrar kazanmıştır. Asker kişinin, kıtasından veya görev yerinden ayrılmasının meşru bir nedene dayanması, bir bakıma eylemin firar veya izin tecavüzü sayılmasının ölçütünü oluşturur. Asker kişinin görev yerinden ya da kıtasından ayrılmış olmasının meşru bir nedene dayandığını söyleyebiliyorsak, kişinin geri gelmemesi, maddenin 1-b kapsamına girer ve suçun oluşmasında failin özrünün bulunup bulunmamamsı önem taşır.Ancak asker kişinin birliğinden meşru olarak ayrıldığının kabulü için, izin belgesinin yetkili amir tarafından imzalanmış olması yeterli değildir. Ayrıca izin belgesinin kendisine verilmiş olması şarttır. Dolayısıyla izin süresinin hesabında izin belgesinin düzenlendiği tarih değil, belgesinin kendisine verildiği ve kişinin kışladan ayrıldığı tarih dikkate alınır. Şunu da belirtelim ki, kişinin gönderildiği iznin, asker kişilerin izin haklarını düzenleyen mevzuatta belirtilen nitelikte olması gerekir. Bu nedenle kanuni izin kapsamında olmayan, gece yatısı izni, hafta sonu tatili izni, çarşı izni, vardiya izni gibi izinlerden zamanında dönmeyen asker kişilerin eylemi, diğer unsurların da gerçekleşmesi koşuluyla firar suçunu oluşturur ve AsCK'nın66/1- a maddesi kapsamında değerlendirilir.
Firar ve Cezası Suçunda Yol Süreleri
Asker kişiler izne giderken, her takvim yılında bir kereye mahsus olmak üzere, yol süresi verilir. Yol süreleri değişken olup, erbaş ve erlere askerlik şubelerinden eğitim merkezlerine ve hastaneye sevklerinde, hastanelerden kıtalarına sevklerinde, hava değişimi sona eren yükümlülerin kıta veya kurumlarına sevklerinde, izne gidenlere, izin aşımı ve firarların kıta veya kurumlarına sevklerinde verilecek yol izin süresi, MSY 70-1(Ç) Asker alma Yönergesi 2. Bölüm 6. Kısım 8. maddesi ile düzenlenmiştir. Yol süresi, kişinin izne ayrıldığı tarihin eski gününden itibaren hesaplanmalıdır. Dolayısıyla izin tecavüzü suçunda , tecavüz edilen süre hesaplanırken, personelin yol süresinden yaralanma hakkı olup olmadığı araştırılmalı ve gerektiğinde bu süre izin süresine eklenmelidir. Erbaş ve erlere tek tabip tarafından verilen 20 güne kadar istirahatların kıtalarında geçirilmesi gerekir. Bununla birlikte izin vermeye yetkili amirler tarafından, bu kişilere istirahatlarını memleketlerinde geçirmek üzere izin verilebilir. Bunun dışında , istirahat alan kişilerin kıtalarına uğramadan veya izin belgesi düzenlenmeden kıtalarından ayrılıp memleketlerine gitmeleri halinde, eylemleri firar suçunu oluşturacaktır. Hava değişimi süresinin geçirilmesi, izin süresinin geçirilmesinde olduğu gibi, izin tecavüzü niteliğindedir. Bu nedenle hava değişimi süresinin 6 tam gün ve daha fazla süreyle özürsüz geçirilmesi halinde, failin AsCK'nın 66/1 -b maddesi uyarınca cezalandırılması gerekir. BAM uygulaması bu yöndedir. TSK Personelinin Sağlık Muayene Yönergesinin (MY.33-2A) 3'üncü Bölümünün 3'üncü maddesinde, ''istirahat veya hava değişiminin, raporun düzenlendiği tarihten başlayacağı'' öngörülmüştür. Asker Alma Yönergesinin (MSY. 70- 1C) 3'üncü Bölümünün 7'nci maddesinde '' hava değişimi süresinin ay üzerinden, hava değişim bedelinin gün üzerinden hesap edileceği'' belirtilmiştir.
Firar ve Cezası Suçunda Özür ( mazeret) Kavramı
Kişinin kıtasına dönmesine engel teşkil edecek nitelikte özrünün bulunması, hukuka uygunluk sebebidir.Özür, asker kişinin kıtasına katılmasına engel oluşturan mücbir sebep, kaza hali ile istirahatı gerektiren hastalık gibi nedenlerle failin yakınlarının ölümü, ağır hastalıkları gibi önceden bilinmeyen ve suçla birlikte veya hemen öncesi gerçekleşen nedenlerdir. İzinli bulunan personelin zamanında birliğine dönmesini engelleyen sebepler TSK İç Hizmet Yönetmeliğinin 57/1-b . ve 58. maddelerinde; aile fertlerinden birinin ağır hastalığı veya ölümü, kaza, doğum, yangın gibi beklenmeyen felaketler, hava ve yol koşulları, ulaşım araçlarının durumu nedeniyle meydana gelen gecikmeler, şeklinde sayılmış ve bu sebeplerin ortaya çıkması durumunda ne şekilde hareket edeceği gösterilmiştir. Askeri Yargıtay kararları incelendiğinde, Yönetmelikte gösterilen bu haller ile, bunlara benzerlik gösteren, beklenmeyen ve aniden ortaya çıkan durumlar, sanığın ortaya koyduğu davranışlarla birlikte değerlendirmek suretiyle özür olarak kabul edildiği görülmektedir. Bu bağlamda failin TCK m. 32/2 kapsamında değerlendirilen ruhsal rahatsızlığı da özür olarak değerlendirilmektedir. Bu bakımından failin ruhsal rahatsızlığının bulunduğuna dair iddiasının bilirkişi dinlenilmek suretiyle araştırılması ve gerekirse adli gözlem altına alınması suretiyle durumunun özür kabul edilip edilmeyeceğinin hekim raporuyla belirlenmesi gerekir. Belirtelim ki, kişinin kıtasına dönmesine engel olarak gösterdiği sebep veya olguların ceza sorumluluğunu ortadan kaldıran '' özür'' sayılıp sayılmayacağının tek bir ölçütü yoktur. Askeri Yargıtay, failin içinde bulunduğu durumun veya ileri sürülen olgu, olay veya sebebin askerlik hizmetine üstün tutulabilir nitelikte olup olmadığına, önceden beklenen bir durum olup olmadığına, ortaya çıkma zamanına, birlikte ayrı kalınan süreye, failin engelin ortadan kalkmasıyla birlikte birliğine dönmek için çaba gösterip göstermediğine bakarak özür sayılıp sayılmayacağı konusunda bir değerlendirme yapmaktadır. Bu nedenle ileri sürülen bir durumun veya sebebin özür sayılıp sayılmayacağı her somut olayda mahkemece, araştırılıp değerlendirilmelidir.
Firar ve İzin Tecavüzü Suçlarının Kesintisiz Suç Niteliği ve Sona Ermesi
Firar suçu failin, ''kıtasından ve görevi icabı bulunmak zorunda olduğu yerden izinsiz olarak altı günden fazla uzaklaşmasıyla'' izin tecavüzü suçu ise, izin, istirahat veya hava değişimi olarak birliğinden ayrılan failin, dönmeye mecbur olduğu günden itibaren altı gün içerisinde özürsüz gelmemesi ile oluştuğu yukarıda açıklanmıştı. Söz konusu suçlar oluştuktan sonra, firar veya izin tecavüzü hali devam ettiği sürece, suç da işlenmeye devam eder. Bu yönüyle firar ve izin tecavüzü suçları, zorunlu kesintisiz (mütemadi) suçlardandır. Söz konusu suçlar, asker kişinin kıtasından veya görevi gereği bulunmak zorunda olduğu görev yerinden izinsiz ayrıldığı veya izin veya istirahat nedeniyle birliğinden ayrılmış olanların birliğine dönmesi gerektiği gün ve saatten itibaren işlenmeye başlar. Kaçağın veya iznini tecavüz edenin teslim olması veya yakalanması ile sona erer. Yani kaçağın asker firarisi olduğunu söyleyerek resmi makamlara veya birliğine teslim olması ya da yakalanması temadiyi keser. Bu şekilde kaçakçılık durumu sona eren asker kişinin tekrar firar etmesi veya yeni bir izin tecavüzünde bulunması halinde, ikinci bir firar ya da izin tecavüzü suçu oluşur.
Kesintisiz (Mütemadi) Suçun Sonuçları Nelerdir?
AsCK m.66 da düzenlenen suçların mütemadi suç sayılmasının önemli sonuçları vardır. Kesintisiz suçlarda suç, temadinin sona erdiği yer ve tarihte işlenmiş sayılır. Davaya bakmak yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir. Kesintisiz suçlarda yetkili mahkeme, failin kaçakçılık durumunun sona erdiği yer mahkemesidir. Ayrıca uygulanacak kanun, suçun işlendiği tarih esas alınarak belirlenir. Zamanaşımı da kesintinin sona erdiği tarihten başlar.
Sistematik Açıdan Firar ve izin Tecavüzü Suçları
Firar ve izin tecavüzü suçları, AsCK'nın Üçüncü Babının 'Yoklama kaçağı saklı, firar' alt başlığını taşıyan Üçüncü Faslında düzenlenmiştir. Yoklama kaçağı, saklı ve bakaya suçları 63 ve 64 üncü maddelerde, firar ve izin tecavüzü suçları da 66. maddede yer almıştır. Yabancı memlekete firar ve sözleşerek firar suçlarına ise, sırasıyla 67. ve 70. maddelerde yer verilmiş, bu tür firar eylemleri firar suçunun temel şeklinin düzenlendiği 66. maddeye göre daha ağır ceza yaptırımına bağlanmıştır. Firar ve izin tecavüzü suçlarının yukarıda belirtilen süreler içinde yakalanmakla sona ermesi hali ise, AsCK m. 68 'de nitelikli hal (daha az cezayı gerektiren hali) olarak düzenlenmiştir. Fail, hizmet yaparken kaçmış veya beraberinde silah, mühimmat, savaş araç ve gerecini götürmüş ise, yakalanmış olması koşulu ile, bu maddede (m.68), yazılı suçun oluşması için gün unsuru aranmamaktadır.Kanun , söz konusu suçları düzenlerken, firarda kalınan süre, suçun işlenişi biçimi, suçun ikiden çok kişi tarafından birlikte işlenmiş olması gibi, fiilin askeri hizmete ve disipline olumsuz etkisini dikkate alarak ceza yaptırımına bağlamış, bunun yanında failin pişmanlık göstermesine ayrı bir önem vermiştir. AsCK'nın 73. maddesi hükmüne göre kaçağın, kaçtığından altı hafta, seferberlikte bir hafta içinde kendiliğinden geri gelmesi halinde, cezasından belirli oranlarda indirim yapılması gerekmektedir.
Diğer taraftan kanun koyucu, kendiliğinden dönmekle sona eren kısa süreli firar ve izin süresini mazeretsiz geçirme eylemlerinin askeri hizmete ve askeri disipline olan olumsuz etkilerinin daha hafif olmasını değerlendirerek söz konusu filleri 6413 sayılı TSK Disiplin Kanununda ''disiplin suçu'' olarak düzenlemiş ve bu disiplinsizlikler için çeşitli disiplin cezaları öngörmüştür. Kanunun düzenlemesinden ve yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere söz konusu suçlar, nitelikleri itibarıyla askerlik hizmet ve görevinden kaçma şeklinde ortaya çıkan eylemler olup, genellikle belirli bir sürenin geçmesiyle oluşmakta, bu yönüyle genel suçlardan ayrılmaktadırlar. Bu suçlardan firar ve izin tecavüzü suçunun temel şekli AsCk m. 66'de düzenlenmiştir. Askeri Yargıtay, bu düzenlemeyi suçların mahiyetini dikkate alarak yoklama kaçağı, saklı, bakaya, firar ve izin tecavüzü suçlarını, kuruluşundan günümüze kadar vermiş olduğu kararlarında zorunlu ''kesintisiz suç'' saymış ve bir asır boyunca bu uygulamasını devam ettirmiştir.
Kesintisiz Suç Nedir?
Genel suç teorisinde, ani suç, hareketin yapılmasından sonra neticesinin gerçekleştiği suçlardır. ''Mütemadi suç'' , ''süreklilik gösteren, devam eden suç demektir.'' Doktrinde, bu konuda görüş ayrılığı yoktur. Fakat bu suç bakımından devam etmesi gerekenin '' netice'' mi '' hareket'' mi olduğu yoksa her ikisinin birlikte devam etmesi mi gerektiği hususu tartışmalıdır. Türk doktrininde, genellikle, hareketin meydana getirdiği hukuka aykırı neticenin devam ettiği suçlara kesintisiz( mütemadi) suç denilmektedir. Bazı yazarlar ise bu tür suçlarda, hareket ve bunun doğurduğu neticenin devam ettiği görüşündedirler. Ancak neticeli suçlar dışında şekli suçların da '' kesintisiz suç'' biçiminde gerçekleşebileceği göz ardı edilmemelidir. Örneğin kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu (TCK m. 109), konut dokunulmazlığını ihlal suçu (TCK m.116) şekli suçlardan olmakla birlikte kesintisiz suçlardandır. Bu tür suçların kanuni tanımında, netice açıkça gösterilmediği gibi, maddi anlamda bir neticenin meydana gelmesi söz konusu değildir. Bu durumda, neticenin devam etmesinden de bahsedilemez. Dolayısıyla,şekli suçlarda, hareketin hangi suçla ''korunan hukuki yarardaki ihlalin'' devam edip etmediğine göre, bir değerlendirme yapılmalıdır. İhlalin devam etmediği hallerde ani suçun, ihlalin devam ettiği durumlarda kesintisiz suçun varlığı kabul edilmelidir.
Hangi kabul edilirse edilsin, kesintisiz suçlarda fiilin icrası devam ettiği sürece, hukuka aykırı netice devam etmekte, hukuka aykırı durumun ortadan kaldırılmasıyla suç bitmektedir. Yani kesintisiz suçlarda, suçun tamamlanması ile suçun bitim tarihi aynı değildir. Kesintisiz suç, '' hukuka aykırı durumun yaratılmasıyla tamamlanır. Ancak hukuka aykırı durum failin icra veya ihmali fiilleriyle devam ettirilirse sona erme aşaması gündeme gelir ve suç bu hukuka aykırı durum ortadan kalktığından sona erer.'' Şunu da belirtelim ki, doktrinde, kesintisiz suç, ''zorunlu'' ve '' muhtemel kesintisiz'' suçlar olarak ikiye ayrılmaktadır. Zorunlu kesintisiz suç, kanunun, neticenin veya suçla korunan hukuki yararın ihlalini bir süre devam etmesini şart koştuğu suçlardır. Kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçu, neticeli su